Trên tờ rơi của gần như mọi máy tính bảng công nghiệp và máy tính nhúng rugged đều có dòng "đạt chuẩn quân đội MIL-STD-810". Dòng đó, tự nó, không nói lên điều gì. MIL-STD-810 không phải một bài kiểm tra duy nhất có kết quả đạt hoặc trượt, mà là một bộ phương pháp thử môi trường gồm hàng chục phép thử độc lập, mỗi phép lại có nhiều quy trình và nhiều mức khắc nghiệt khác nhau. Bài này chỉ cách đọc chuỗi số hiệu đi kèm để biết máy thật sự đã chịu thử gì, và cách đối chiếu với họ tiêu chuẩn IEC 60068 mà các hãng máy tính công nghiệp châu Á hay dùng.
MIL-STD-810 là gì và không là gì
MIL-STD-810 là tài liệu của Bộ Quốc phòng Mỹ mô tả cách mô phỏng điều kiện môi trường trong phòng thử nghiệm: nhiệt, ẩm, rung, sốc, mưa, cát bụi, độ cao, ăn mòn. Điểm cốt lõi mà tài liệu nhấn mạnh là tailoring — người đặt hàng phải chọn phép thử và mức thử theo vòng đời thật của thiết bị, chứ không có một bộ mức chuẩn áp cho mọi sản phẩm.
Hệ quả trực tiếp với người mua máy tính công nghiệp:
- Không có tổ chức nào "cấp chứng nhận MIL-STD-810". Hãng tự chọn phép thử, thuê phòng thử, rồi công bố kết quả. Vì vậy câu "MIL-STD-810 certified" là cách nói thương mại, không phải trạng thái pháp lý như dấu CE.
- Hai máy cùng ghi MIL-STD-810 có thể đã chịu hai bộ thử hoàn toàn khác nhau. Chỉ khi datasheet ghi số hiệu phương pháp, procedure và điều kiện thì mới so sánh được.
- Bản chuẩn cũng quan trọng. Bản G và bản H khác nhau ở nội dung và cách đánh số bảng thử. Ví dụ: AAEON RTC-1030 thử theo MIL-STD-810H:2019, còn RTC-1010 thử theo MIL-STD-810G.
Cách đọc một chuỗi số hiệu
Một dòng đầy đủ trong datasheet thường có dạng: MIL-STD-810G, Method 516.6, Procedure IV, drop height 122 cm, 26 drops, 2" plywood over concrete. Tách ra:
- MIL-STD-810G: bản của tài liệu.
- Method 516.6: nhóm phép thử. Ba chữ số đầu là chủ đề (516 là sốc), chữ số sau dấu chấm là lần sửa đổi của phương pháp đó. Bản H dùng 516.8.
- Procedure IV: quy trình con bên trong phương pháp. Trong nhóm sốc, đây là quy trình rơi khi vận chuyển.
- Điều kiện: độ cao rơi, số lần rơi, mặt nền. Đây là phần quyết định độ khó, và cũng là phần hay bị bỏ khi quảng cáo.
Ba số hiệu gặp nhiều nhất trên máy tính công nghiệp, tất cả đều lấy từ trang hãng AAEON:
| Số hiệu | Nội dung thử | Ví dụ công bố thật |
|---|---|---|
| Method 507 | Độ ẩm | RTC-710AP: độ ẩm theo MIL-STD-810G Method 507.5 |
| Method 514 | Rung | RTC-1010: MIL-STD-810G 514.6 Procedure I, Category 24, kèm ASTM 4169-99 Truck Assurance Level II Schedule E, máy ở trạng thái không hoạt động. RTC-1030: MIL-STD-810H:2019 Table 514.8C-I Category 4 — Common carrier |
| Method 516 | Sốc, gồm rơi khi vận chuyển | RTC-1010: 516.6 Procedure IV, 122 cm, 26 lần, ván ép 2 inch trên bê tông. RTC-710AP: 516.6 Procedure IV, 150 cm. RTC-1030: Table 516.8-IV Procedure I |
Khi đọc dòng rung, để ý trạng thái máy lúc thử (đang chạy hay không hoạt động): với xe nâng, AGV hay xe tải, nên yêu cầu thêm số liệu rung khi vận hành theo IEC 60068-2-64.
MIL-STD-810 và IEC 60068: hai cách nói về cùng một việc
Máy tính nhúng dạng box của các hãng Đài Loan thường không viện dẫn MIL-STD-810 cho phần rung và sốc, mà dùng họ IEC 60068-2. Người mua hay lúng túng khi so hai nhóm số liệu này. Cách hiểu đơn giản: chúng đo cùng một hiện tượng, chỉ khác cách mô tả mức thử.
| Hiện tượng | Cách ghi kiểu MIL-STD-810 | Cách ghi kiểu IEC 60068 | Ví dụ máy thật |
|---|---|---|---|
| Rung ngẫu nhiên khi vận hành | Method 514, kèm category tương ứng phương tiện chở | IEC 60068-2-64, ghi theo Grms và dải tần | Advantech ARK-3531: 3 Grms, IEC 60068-2-64, ngẫu nhiên, 5 ~ 500 Hz, 1 giờ mỗi trục (với SSD) |
| Rung hình sin | Method 514, procedure tương ứng | IEC 60068-2-6 | Cincoze CV-W124: 1 Grms, 10 – 500 Hz, 3 trục, theo IEC 60068-2-6 |
| Sốc cơ học | Method 516 | IEC 60068-2-27, ghi theo G và thời gian xung nửa hình sin | Advantech ARK-3531: 30 G, IEC 60068-2-27, nửa hình sin, 11 ms (với SSD) |
| Tổ hợp rung và sốc cho máy rugged | Cincoze DS-1300 ghi thẳng MIL-STD-810G; Cincoze DX-1300 ghi MIL-STD-810H | — | DS-1300 và DX-1300 đều là box PC không quạt, không phải máy cầm tay |
Bảng trên cho thấy một điều đáng lưu ý: MIL-STD-810 không chỉ dành cho máy cầm tay. Cincoze DX-1300 là box PC lắp cố định trong tủ hoặc trên xe, vẫn công bố sốc và rung theo MIL-STD-810H. Ngược lại, con số IEC 60068 kiểu "3 Grms, 5 ~ 500 Hz" lại dễ so sánh giữa các máy hơn vì nó là một con số đo được, trong khi "Category 24" đòi hỏi tra bảng của chuẩn.
Phép thử nào quan trọng với bài toán của bạn
- Máy đi theo người trong kho, cảng, công trường: quan trọng nhất là Method 516 phần rơi. Hỏi rõ độ cao, số lần và mặt nền. Rơi 122 cm trên ván ép khác hẳn rơi 122 cm trên bê tông trần.
- Máy gắn trên xe nâng, xe tải, AGV: quan trọng nhất là Method 514 phần rung, và phải là rung khi máy đang hoạt động. Nếu hãng chỉ công bố rung khi tắt, cần hỏi thêm số liệu Grms theo IEC 60068-2-64.
- Máy lắp cố định trong tủ điện xưởng: rung biên độ nhỏ nhưng liên tục nhiều năm. Con số Grms và cách bắt vít thân máy quan trọng hơn phép thử rơi.
- Máy dùng ngoài trời hoặc kho không điều hoà ở Việt Nam: Method 507 độ ẩm và dải nhiệt hoạt động đáng quan tâm hơn phép thử rơi. Độ ẩm 90% kéo dài nhiều tháng gây ăn mòn chân đầu nối, đây là dạng hỏng chậm nhưng chắc chắn.
Bốn câu cần hỏi người bán
- Bản nào — 810G hay 810H — và số hiệu phương pháp nào? Nếu không trả lời được số hiệu, coi như chưa có thông tin.
- Phép thử rung thực hiện khi máy đang hoạt động hay đang tắt?
- Rơi từ bao nhiêu cm, bao nhiêu lần, trên nền gì?
- Cấu hình đem thử có giống cấu hình sẽ giao không? Máy thử với SSD nhưng giao với ổ cứng cơ là hai máy khác nhau về chịu rung — điều này thấy rõ trong datasheet của Advantech, nơi mức rung ghi kèm điều kiện "with SSD".
Đây chính là điểm khách hay bỏ qua khi mua "máy tính": họ so CPU và RAM, trong khi thứ quyết định máy sống hay chết ở hiện trường lại là mấy dòng nhỏ ở cuối datasheet. Nếu cần lọc nhanh theo điều kiện lắp đặt trước khi vào chi tiết, dùng công cụ chọn máy theo tiêu chí. Bài máy tính công nghiệp cho cảng và kho vận mô tả một môi trường mà cả rơi, rung và ẩm cùng xuất hiện.
Câu hỏi thường gặp về MIL-STD-810
MIL-STD-810H có "tốt hơn" MIL-STD-810G không?
Bản H mới hơn và cập nhật phương pháp, nhưng không tự động khắt khe hơn. Độ khó nằm ở phương pháp và mức thử được chọn, không ở số hiệu bản. Một máy thử theo 810H với mức nhẹ có thể yếu hơn máy thử theo 810G với mức nặng.
Máy đạt MIL-STD-810 thì có chống nước, chống bụi không?
Không nhất thiết. Chống bụi và nước được mô tả bằng mã IP theo IEC 60529, là hệ khác. Nhiều máy công bố cả hai, ví dụ AAEON RTC-1010 vừa ghi MIL-STD-810G cho rơi và rung, vừa ghi Environmental Sealing IP65.
MIL-STD-810 và MIL-STD-461 khác nhau thế nào?
MIL-STD-810 là thử môi trường vật lý; MIL-STD-461 là thử tương thích điện từ. AAEON công bố cho RTC-1030 các mục MIL-STD-461G gồm CE101, CE102, CS118, RE101, RE102 — đó là các phép thử phát xạ và miễn nhiễm, không liên quan tới rơi hay rung.
Box PC lắp cố định có cần MIL-STD-810 không?
Không bắt buộc, nhưng có thì tốt cho máy đặt trên phương tiện hoặc gần máy rung mạnh. Với tủ điện tĩnh, các con số IEC 60068-2-64 và IEC 60068-2-27 đã đủ để so sánh và thường dễ đối chiếu hơn.
IPC247 làm được gì cho bạn
Gửi cho kỹ thuật IPC247 mô tả vị trí sử dụng: máy cầm tay hay lắp cố định, có gắn trên phương tiện di chuyển không, độ cao rơi thực tế có thể xảy ra, nhiệt và độ ẩm khu vực. Chúng tôi tra lại tài liệu hãng để đối chiếu đúng số hiệu phương pháp và điều kiện thử của từng model, đối chiếu điều kiện thử với điều kiện sử dụng thực tế của bạn, đề xuất cấu hình lưu trữ và phụ kiện đi kèm, cho mượn máy chạy thử theo thoả thuận từng dự án và hỗ trợ kỹ thuật sau khi triển khai. Xem thêm AAEON RTC-1010, Emdoor EM-I75H và máy cầm tay EM-I62H.